Goede bekkenbodem helpt tegen pijn bij vrijen, bij vrouwen en mannen
Een goed functionerende bekkenbodem is essentieel voor het dagelijks leven en voor een gezonde seksualiteit, zowel voor mannen als voor vrouwen. De bekkenbodem speelt een cruciale rol in tal van functies zoals plassen, ontlasten, en seksualiteit, en helpt bij het ondersteunen van de inwendige organen.
Echter, wanneer deze spiergroep niet goed functioneert, kan dit leiden tot diverse gezondheidsproblemen, waaronder pijn bij het vrijen, erectieproblemen, incontinentie en verzakkingen.
Gelukkig zijn er tegenwoordig vele behandelingsopties en hulpmiddelen beschikbaar om deze problemen te verhelpen. In dit artikel bespreken we de werking van de bekkenbodem, wat er mis kan gaan, en bieden we praktische oplossingen en adviezen voor een gezonde en goed functionerende bekkenbodem.
De bekkenbodem is een laag spieren en bindweefsel die zich aan de onderkant van het bekken bevindt. Deze spieren ondersteunen de buikorganen, zoals de blaas, baarmoeder (bij vrouwen) en darmen, en spelen een essentiële rol bij verschillende functies, zoals:
De spieren van de bekkenbodem moeten in balans zijn: niet te strak aangespannen en niet te slap. Ze moeten flexibel genoeg zijn om urine en ontlasting te kunnen ophouden, maar ook krachtig genoeg om gecontroleerd te kunnen ontspannen tijdens het plassen, ontlasten of bij seksuele gemeenschap.
Als de bekkenbodem niet goed functioneert, kan dit leiden tot verschillende klachten, afhankelijk van of de spieren te slap of juist te gespannen zijn.
Een disfunctionele bekkenbodem kan zich op twee manieren manifesteren: de bekkenbodemspieren kunnen te slap zijn of juist te gespannen. Beide situaties kunnen verschillende gezondheidsproblemen veroorzaken.
Niet alleen vrouwen kunnen last ondervinden van een niet goed werkende bekkenbodem. Bij mannen komen problemen met de bekkenbodem ook voor. De functie van de bekkenbodem bij mannen en vrouwen is namelijk gelijk, al zijn de vorm en bouw van de urinewegen en geslachtsorganen natuurlijk wel anders. Bijvoorbeeld: mannen hebben een prostaat, en voor het goed functioneren van de prostaat is de juiste aansturing van de bekkenbodem belangrijk. Ook is een goed werkende bekkenbodem essentieel voor het krijgen van een erectie.
Bij mannen is deze spiergroep echter minder kwetsbaar, omdat zij geen vagina hebben. Meestal zijn bij hen de klachten het gevolg van een te gespannen bekkenbodemspier. Hieronder kunt u hier meer over lezen.
Wanneer de bekkenbodemspieren te slap zijn, kunnen vrouwen tijdens het vrijen problemen ondervinden, zoals:
Bij een te gespannen bekkenbodem blijven de spieren constant aangespannen, wat kan leiden tot pijn en ongemak. De oorzaken van een te gespannen bekkenbodem kunnen zowel fysiek als psychisch zijn, en de gevolgen zijn divers:
Een te gespannen bekkenbodem kan bij vrouwen leiden tot:
Als een vrouw haar bekkenbodem (onbewust) teveel aanspant kan dat ook leiden tot een branderige of schrijnende pijn bij de ingang van de vagina, voor, tijdens of na de gemeenschap. Het inbrengen van een tampon of een vinger, gemeenschap hebben of inwendig onderzoek kost dan moeite en doet zeer. Het kan er toe leiden dat penetratie moeilijk is, en soms zelfs onmogelijk. We noemen dit verschijnsel 'vaginisme'.
Bij vaginisme reageert het lichaam afwijzend op penetratie, ook al wil de dame dit graag. De dame krijgt het gevoel dat ze "te nauw" is. Dit "nauwe gevoel" en de pijnklachten zijn vaak zowel oorzaak als gevolg van het (onbewuste) aanspannen van de bekkenbodemspieren.
Vrouwen kunnen hier last van krijgen, ook als ze eerder zonder problemen seksueel actief waren. De relatie kan door het vaginistisch reageren flink onder druk komen te staan. Vrouwen voelen zich vaak schuldig en vinden het moeilijk om erover te praten. Ze kunnen bang zijn dat hun man een andere vrouw zal gaan zoeken waarmee ze wel gemeenschap kunnen hebben. Ook voor mannen kan het een probleem opleveren, omdat zij zich in hun mannelijkheid aangetast voelen. Sommige mannen voelen zich verdrietig en gefrustreerd. Anderen doen zich daarentegen weer agressief of onverschillig voor.
Bij vaginisme kan gemakkelijk een vicieuze cirkel ontstaan: doordat gemeenschap pijn doet is het logisch dat er angst ontstaat dat het de volgende keer opnieuw pijn gaat doen. Bij deze gedachte wordt de vagina minder vochtig, wat weer leidt tot meer pijn. Ook kan de seksuele opwinding verdwijnen op het ogenblik dat er wordt geprobeerd om gemeenschap te hebben. Als daarnaast de bekkenbodemspieren onbewust worden aangespannen als reactie op 'de pijn die komen gaat', wordt de pijn erger, en is er een volgende keer nog minder zin, met nog minder vochtigheid en sterker aanspannen van de spieren als gevolg.
Het kan heel lastig zijn om het plezier in vrijen weer te hervinden en de controle over de bekkenbodemspieren terug te krijgen. Vaak is het moeilijk de oorzaak aan te duiden waardoor vaginisme is ontstaan.
Sommige vrouwen hebben vanuit hun opvoeding een negatieve houding tegenover seks meegekregen en gaan seks beschouwen als iets vies.
Het kan een relationele oorzaak hebben: als u vertrouwens- of intimiteitsproblemen heeft en u zich niet zo gemakkelijk voor uw partner kan openstellen. Uw lichaam sluit zich als het ware van uw partner af.
In een periode van nervositeit en stress produceert het lichaam minder vocht. Het resultaat hiervan kan zijn: droge ogen, mond en vagina. En met een droge vagina gemeenschap hebben kan heel pijnlijk zijn.
Bepaalde medicijnen en ziekten kunnen voor vaginale droogheid zorgen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan antidepressiva, medicijnen tegen urine-incontinentie, antihistaminica en diuretica.
Ook de overgang kan het begin zijn van deze vicieuze cirkel. De veranderingen in de hormoonspiegel die dan optreden, hebben een effect op de geslachtsorganen. De vaginale wordt gevoeliger en minder vochtig. Als hier onvoldoende rekening mee wordt gehouden, kan dit pijn veroorzaken.
Bij vrouwen die doorgaan met gemeenschap terwijl het pijn doet, kan op den duur het inbrengen van de penis of zelfs het proberen al heel pijnlijk zijn. Ook het aanraken van de huid met uw vinger, het inbrengen van een tampon, zitten, fietsen of het dragen van een strakke broek is vaak pijnlijk. De huid is dan chronisch geïrriteerd. Soms zijn er kleine, nauwelijks zichtbare rode plekjes bij de vaginaopening. Hoewel artsen dit beeld wel een 'focale vulvitis' of 'vulvaire vestibulitis' noemen (dat wil zeggen een plaatselijke ontsteking van de huid bij de ingang van de vagina), is een ontsteking als oorzaak nooit bewezen. De huid, die in dit gebied relatief vochtig is en 'smet', geneest moeilijk. Een te hoge spanning in de spieren van de bekkenbodem staat genezing van de geïrriteerde en pijnlijke huid in de weg. Allereerst moet dit opgelost worden.
Bij mannen kan een te gespannen bekkenbodem leiden tot:
Ook bij mannen kan er een vicieuze cirkel ontstaan als het een keertje niet lekker heeft gelopen, hij geen goede erectie heeft gekregen of pijn bij de gemeenschap heeft ervaren. Dit kan ook bij hem leiden tot angst en spanning voor een volgende keer en ervoor zorgen dat hij zijn bekkenbodem te strak gaat aanspannen.
Bij bekkenbodemproblemen zijn verschillende soorten behandelingen mogelijk: oefeningen, fysiotherapie, medicijnen, een ring of een operatie. De soort behandeling is afhankelijk van uw klachten en de bevindingen bij onderzoek.
Voor een goede behandeling van de klachten is het soms nodig om aanvullend onderzoek te verrichten. Dit kan bijvoorbeeld bestaan uit een urodynamisch onderzoek om te kijken hoe de blaas werkt of een ontlastings- en bekkenbodemfoto om de functie van de bekkenbodem in kaart te brengen.
Een gespecialiseerde bekkentherapeut is in veel gevallen de aangewezen persoon om samen met u oplossingen te vinden. De behandeling van een bekkenfysiotherapeut vindt doorgaans plaats op verwijzing van de huisarts of de specialist. Bij de bekkenfysiotherapeut leert u weer te voelen in en met uw bekkenbodem.
U wordt zich bewust van wat u doet met de spieren van uw bekkenbodem.
Wanneer u zich hiervan bewust bent, kunt u proberen verandering aan te brengen in het spiergebruik van de bekkenbodem. Zo kunt u leren de bekkenbodemspier te ontspannen, wanneer seks pijn dreigt te doen en kunt u hem juist aanspannen om de intensiteit te verhogen of zwakke bekkenbodemspier te verstevigen.
De bekkentherapeut vraagt u eerst om precies te vertellen welke klachten u heeft.
Daarna doet zij een lichamelijk onderzoek, waarbij zij let op uw houding, ademhaling, spierkracht, en de beweeglijkheid en stabiliteit van de rug en het bekken. U gaat daarna zo ontspannen mogelijk op de onderzoeksbank liggen met uw voeten plat op de bank en uw knieën licht gebogen. De fysiotherapeut bekijkt het gebied rond het bekken eerst vanaf de buitenkant en kan daarna, als u dat goed vindt, een vaginaal of anaal onderzoek doen om te beoordelen hoe goed de bekkenbodemspieren werken.
Bij dit onderzoek vraagt de fysiotherapeut u om de bekkenbodemspieren aan te spannen en weer los te laten, om een paar keer te hoesten en om te persen. Na het onderzoek maakt de bekkenfysiotherapeut een behandelplan, dat zij/hij met u bespreekt.
Bekkenbodemfysiotherapie is vaak de eerste stap bij de behandeling van bekkenbodemproblemen. Een gespecialiseerde bekkenfysiotherapeut kan helpen bij zowel het versterken van een verzwakte bekkenbodem als het ontspannen van een te gespannen bekkenbodem. De behandeling bestaat uit:
Bij vrouwen kan een tekort aan oestrogeen na de menopauze leiden tot vaginale droogte, wat de klachten verergert. Oestrogeencrèmes of -zetpillen kunnen de vaginawand vochtig en soepel houden, wat pijn bij het vrijen vermindert. Ook kunnen medicijnen helpen bij blaasproblemen of constipatie.
In sommige gevallen, vooral bij ernstige verzakkingen of incontinentie, kan een operatie nodig zijn. Voorbeelden van chirurgische ingrepen zijn:
Een andere therapeutische benadering bij bekkenbodemproblemen is het gebruik van een speciaal ballonnetje. Deze methode wordt vooral gebruikt bij mensen die moeite hebben met het ontspannen van hun bekkenbodemspieren of die juist problemen hebben met controle tijdens ontlasting. Het ballonnetje is bedoeld om de patiënt te helpen bewustwording van de bekkenbodem te vergroten en de spieren op een gecontroleerde manier te trainen.
Tijdens deze therapie wordt er een kleine, zachte ballon in de anus of vagina ingebracht, afhankelijk van de klachten. De ballon kan worden opgeblazen om lichte druk op de bekkenbodem uit te oefenen. De patiënt leert hierdoor om de juiste spieren te identificeren en beter te controleren, met als doel de spanning in de bekkenbodemspieren te verminderen of juist de spieren te versterken.
Naast bekkenbodemfysiotherapie en ballontherapie, kan neurostimulatie een innovatieve en effectieve behandelingsoptie zijn voor patiënten met chronische of moeilijk behandelbare klachten van de bekkenbodem. Deze methode richt zich vooral op mensen met klachten zoals incontinentie, bekkenpijn, of een overactieve blaas wanneer conservatieve behandelingen, zoals oefeningen of medicatie, niet voldoende helpen.
In de meeste gevallen komt u hiervoor ook terecht bij bekkenbodemfysiotherapeut. Afhankelijk van wat een vrouw wil bereiken wordt er gekeken naar wat de oorzaken van het vaginistisch reageren zijn en wat het probleem in stand houdt. Tijdens de behandeling wordt meestal veel aandacht besteedt aan het geven van voorlichting over de anatomie en het functioneren van de geslachtsorganen.
Het opsporen van negatieve, remmende gedachten over seksualiteit en deze proberen om te buigen tot meer positieve gedachten is ook een wezenlijk onderdeel van de behandeling. Er worden praktische oefeningen meegegeven in de vorm van een stappenplan. Via oefeningen (een stap -voor stap methode) kunnen vrouwen zelf thuis oefenen om het vaginisme te overwinnen.
Een simpele oplossing is het inbrengen van een (eventueel natgemaakte) tampon in de schede. Hierdoor wordt de overgang tussen de blaas en de urinebuis als het ware wat naar boven gedrukt, zodat urine moeilijker wegstroomt. Voor vrouwen die bijvoorbeeld alleen tijdens sporten last van urineverlies hebben, is dit soms een oplossing die voldoende is.
Er zijn nog een aantal andere hulpmiddelen die u zelf in de schede of de urinebuis kunt inbrengen om ongewenst urineverlies tegen te gaan. De arts kan u hierover meer informatie geven. In onze webwinkel kunt u ook vaginaballetjes vinden. Die kunnen ook prima helpen om de bekkenbodemspieren beter te leren aanspannen.
De gynaecoloog adviseert een operatie als andere maatregelen onvoldoende mogelijkheden bieden. Een operatie is noodzakelijk bij een ernstige verzakking (als organen door de bekkenbodem heen naar buiten zakken). Als de schede is verzakt, kan die wat worden 'opgetrokken' om het probleem te verhelpen. Bij verzakking van andere organen, zoals baarmoeder of blaas, kunnen de bindweefselbanden waarmee die organen in de buik hangen, wat worden ingekort.
Een operatie heeft als voordeel dat uw klachten meestal verminderen of verdwijnen. Wel moet u altijd rekening houden met een kleine kans op complicaties of terugkeer van de klachten na een aantal jaren. Hoe effectief de operatie is, is onder andere afhankelijk van de kracht van het bindweefsel. Ook het opvolgen van de instructies ná de operatie is belangrijk: zo mag er, om de bekkenbodem te ontlasten, in de drie tot zes maanden na de operatie niet te zwaar worden getild.
Een prostaatoperatie wordt soms gedaan bij mannen die problemen hebben met uitplassen. Als de prostaat te groot is, kan die namelijk de plasbuis afknellen en een goede doorstroming in de weg staan.
Probleem van deze operatie is dat hij soms wordt uitgevoerd terwijl de oorzaak van de klachten niet in de prostaat maar in de bekkenbodem zit. Na de operatie blijkt dan dat niet de (vergrootte) prostaat het probleem was, maar een te grote spanning in de bekkenbodem. Mannen met plasproblemen wordt dus aangeraden éérst een verwijzing naar een fysiotherapeut te vragen.
Afwijkingen van de bekkenbodem zijn gelukkig niet levensbedreigend. Een beslissing hoeft u dan ook nooit onmiddellijk te nemen.
Wilt u er wat aan doen? Dan kan uw huisarts u helpen. Hij kan u desgewenst doorverwijzen naar een bekkenfysiotherapeut of een seksuoloog.
Als deze behandelingen onvoldoende helpen, kan een gynaecoloog een meer ingrijpende behandeling zoals een operatie voorstellen.
U bent echter degene die de voor- en nadelen van een behandeling tegen elkaar kan afwegen.
Met dank aan drs. Danielle van Reijn,
http://www.bekkenfysiotherapiebaarn.nl
De bekkenbodemspieren spelen een essentiële rol tijdens seks. Als deze spieren goed functioneren — zowel krachtig aanspannen als volledig ontspannen — verloopt penetratie soepeler. Bij vrouwen voorkomt een gezonde bekkenbodem verkramping, bij mannen ondersteunt het de bloedtoevoer en vermindert het pijn bij de zaadlozing.
Ja, een hypertone bekkenbodem is een veelvoorkomende oorzaak van pijn bij het vrijen. Bij vrouwen veroorzaakt het pijn bij penetratie en kan het lijken op vaginisme. Bij mannen kan het leiden tot pijn bij de zaadlozing of een branderig gevoel. Ontspanningsoefeningen en bekkenfysiotherapie zijn de aangewezen behandeling.
De musculus pubococcygeus en de musculus bulbospongiosus zijn het belangrijkst. De PC-spier omringt de vaginale opening bij vrouwen en de penisbasis bij mannen. De bulbospongiosus is betrokken bij de zaadlozing. Samen zorgen deze spieren voor controle, gevoel en het ritmische samentrekken bij een orgasme.
Ja, gerichte training verbetert de doorbloeding van het bekkengebied, houdt de spieren soepel en kan in combinatie met glijmiddel de pijn aanzienlijk verminderen. Tijdens de overgang kunnen dalende hormoonspiegels leiden tot verzwakking van het weefsel, maar training compenseert dit.
Dit hangt af van de oorzaak. Bij een zwakke bekkenbodem zijn kegeloefeningen effectief. Bij een te gespannen bekkenbodem zijn ontspanningsoefeningen nodig: diafragmatisch ademhalen, reverse kegels en stretches. Een bekkenfysiotherapeut kan vaststellen wat voor u het juiste programma is.
Absoluut. Een hypertone bekkenbodem bij mannen kan leiden tot pijn bij de zaadlozing, pijn in de penis of het perineum en een branderig gevoel. Dit wordt vaak niet herkend en verward met prostatitis. Een gespecialiseerde bekkenfysiotherapeut kan hier gericht bij helpen.
Bij consequent dagelijks oefenen merken de meeste mensen na vier tot acht weken verbetering. Het volledige effect na drie tot zes maanden. Houd de oefeningen ook na verbetering vol als onderhoud. Combineer met glijmiddel, voorspel en open communicatie met uw partner.
Gerelateerde berichten
4 Kommentare
Ik heb een verzakking en de gynaecoloog heeft een pessarium geplaatst. Nu vraag ik me af of je nog steeds een womanizer of vibrator mag gebruiken?
Hoi I, ik ben ook 25 jaar en heb hetzelfde probleem. Ik ben na allerlei omzwervingen nu via een psycholoog/seksuoloog doorverwezen naar een fysiotherapeut. Schijnbaar heb ik een verhoogde spanning in mijn bekkenbodem en ga ik nu leren te ontspannen. Ik ben hiermee nog niet begonnen, maar het voelt goed om zowel psychisch te kijken naar waar dit vandaan komt (ik kom er nu achter dat ik over het algemeen vrij gespannen ben, door angst en stress) als lichamelijk. Misschien is dit ook iets voor jou. Ik weet hoe moeilijk dit een relatie kan maken, dus ik zou er niet te lang mee blijven rondlopen! Dus ga eerst eens naar de huisarts en vraag om een doorverwijsbrief naar een psycholoog die ook kennis heeft over seksualiteit, of zoek zelf een goede bekkenbodemfysiotherapeut! En forceer niets, heb geen seks tegen je zin in, spreek je angst uit naar je vriend en vertel hem dat het voor jou ook ingewikkeld is! Succes! Groet, A V
Hallo, ik zit met een vervelende gênante vraag..
Ik ben 25 jaar oud en heb nu toch al een lange tijd last van mijn vagina. Ben al naar veel dokters geweest en weet me echt geen raad, begin al wat depressief te worden..
Ik heb een relatie maar de zin in sex begint een beetje weg te gaan, door de pijn die ik steeds heb tijdens het vrijen. Altijd als we het proberen doet mijn linker kant enorm veel pijn. Enkel mijn linker kant. Weet niet wat de oorzaak is, maar we kunnen nooit niets doen of ik moet pijn lijden.. Heeft u misschien een idee wat ik kan doen
Mvg i
Bij seksuele stimulatie en het klaarkomen plas ik, wat ik absoluut niet kan
tegenhouden. Ik las op de site over balletjes die kunnen helpen om de spieren
te trainen. Ik ben hier ontzettend in geïnteresseerd, omdat ik op deze
manier niet volledig kan genieten van het vrijen. Zou u mij persoonlijk
advies kunnen geven? Ik weet namelijk niet zeker onder welke groep ik val.
Ik ben 26, sport niet doelgericht maar beweeg wel regelmatig en ben niet dun
maar heb ook geen overgewicht. Ik heb geen kinderen, dus het is best ‘strak’
daar beneden. Het plasprobleem heb ik altijd al gehad, maar ik zit er nu pas
echt mee omdat ik sinds kort een relatie heb.
Ik vermoed dat ik wat kleinere, zwaardere balletjes nodig heb, maar dat weet
ik niet zeker. En ook niet of het er dan beter 1, of 2 kunnen zijn.
Kunt u me helpen? Wat raadt u me aan?
Alvast hartelijk bedankt en vriendelijke groet,
A.