Streeloefeningen (Sensate Focus) om (weer) te leren genieten
Seksualiteit en intimiteit zijn belangrijke pijlers in een relatie, maar soms kunnen stress, prestatiedruk of negatieve ervaringen ervoor zorgen dat de connectie vermindert.
Sensate Focus Therapie, ook wel streeloefeningen genoemd, helpt partners om elkaar op een ontspannen en liefdevolle manier opnieuw te ontdekken.
Hebben jullie minder verlangen naar elkaar? Willen jullie de intimiteit in jullie relatie versterken? Of vinden jullie het moeilijk om open over seks te praten? Dan kunnen deze streeloefeningen een waardevolle basis vormen om weer dichter tot elkaar te komen.
Lees hieronder hoe jullie stap voor stap met deze oefeningen aan de slag kunnen gaan.
Sensate Focus is een methode uit de sekstherapie die zich richt op aanraking en sensaties zonder prestatiedruk.
De focus ligt niet op geslachtsgemeenschap of orgasme, maar op het bewust ervaren van lichamelijk contact. Hierdoor kunnen stellen hun intimiteit heropbouwen, zonder angst of onzekerheid.
De oefeningen kunnen ook helpen om de vicieuze cirkel te doorbreken die kan ontstaan bij angst voor pijn (bijvoorbeeld pijn bij vrijen) of angst voor mislukking (bijvoorbeeld voor het niet krijgen van een erectie). Door de nadruk te leggen op ontspanning, communicatie en het herontdekken van plezierige aanrakingen, kan deze techniek helpen om angst te verminderen, intimiteit te vergroten en seksuele disfuncties te behandelen.
Doordat orgasme geen doel is en penetratie niet mag, valt er vaak een druk weg. Er wordt zo ruimte gemaakt voor het bewust ervaren van andere lichamelijke sensaties.
Een seksuoloog maakt voor elk stel en voor elke situatie een individueel programma, maar hieronder vindt u een algemeen overzicht.
Streeloefeningen zijn een stapsgewijze manier om weer te leren genieten van aanraking. Ze worden uitgevoerd in verschillende fases, waarbij het doel langzaam verschuift van ontspanning en bewustwording naar gedeeld plezier en opwinding.
U moet de oefeningen en de fases zien als een ontdekkingstocht. Van het (her)ontdekken van nieuwe sensaties en gevoelens. Het gaat erom dat u ervaart wat u prettig vindt en wat niet, dat u uw lichaam en dat van uw partner (opnieuw) leert kennen. Dat u (opnieuw) leert genieten van seks en intimiteit.
Belangrijke richtlijnen:
Doel: Ontspanning en bewustwording van aanrakingen zonder seksuele focus.
Heeft u allebei beide rollen vervuld? Bespreek dan samen uw ervaringen. Stel elkaar vragen zoals: Wat vond je prettig? Wat minder fijn? Wat helemaal niet? Welke aanrakingen waren opwindend?
Formuleer deze feedback vervolgens op een positieve manier als wensen. Bijvoorbeeld: Ik vind het fijn als je mijn benen streelt, maar liever zonder mijn liezen daarbij te betrekken. U kunt uw ervaringen eerst opschrijven en ze daarna samen bespreken.
Als u de basisoefening een aantal keren heeft gedaan, kunt u beginnen om te strelen op de manier waarop uw partner dat fijn vindt.
Heeft u geëxperimenteerd met de twee basisoefeningen uit de eerste 2 fases, dan volgt de volgende stap: het strelen van de borsten en vervolgens het strelen van de geslachtsdelen zonder prestatiedruk.
In deze laatste fase gaat u elkaar tegelijkertijd aanraken en strelen, om zo een natuurlijke manier van vrijen en liefhebben met elkaar te krijgen.
U kunt nu met elkaar communiceren en samen genieten van intimiteit en seksualiteit, zonder gevangen te zijn in het doel van het bereiken van een orgasme.
Uitleg van de verschillende stappen Sensate Focus (engels)
Fijne producten voor erbij
Vindt u het lastig om de oefening zonder begeleiding te doen? En/of zoekt u naar meer verdieping? Of meer maatwerk?
Neem dan contact op met een seksuoloog. Hij/zij kan u hierbij begeleiden en ook helpen aan een speciaal voor uw situatie op maat gemaakt programma.
Patrick en Lisa zijn een stel van rond de 45 jaar. Lisa heeft de afgelopen jaren pijnklachten ervaren tijdens de seks, vooral bij penetratie. Deze pijn heeft geleid tot angst en spanning, wat de intimiteit tussen hen heeft verminderd. Op advies van hun therapeut zijn ze begonnen met sensate focus therapie om de pijnklachten aan te pakken en hun seksuele relatie te verbeteren.
Fase 1: Non-genitale aanrakingen
Tijd: 4 weken
Lisa's ervaring:
"In het begin was ik erg zenuwachtig. Het idee om intieme aanrakingen te hebben zonder de druk van penetratie was nieuw voor me. We begonnen met het aanraken van elkaars handen, armen en rug. Deze aanrakingen voelden in het begin vreemd, maar geleidelijk begon ik te ontspannen. De focus lag op het genieten van de aanrakingen zonder enige verwachtingen, wat echt hielp om mijn angst te verminderen."
Patrick's ervaring:
"Voor mij was het ook een aanpassing. Ik besefte hoe belangrijk het was om mijn aandacht volledig op Lisa te richten en haar reacties te observeren. Het gaf ons de kans om te verbinden op een niet-seksuele manier en ik merkte dat we allebei meer ontspannen werden naarmate de sessies vorderden. Het was een mooie manier om weer echt contact te maken zonder "
Fase 2: Genitale aanrakingen
Tijd: 6 weken
Lisa's ervaring:
"Toen we naar de volgende fase gingen, was ik nog steeds wel gespannen, maar ook opgewonden om te zien hoe dit zou helpen. We begonnen met zachte aanrakingen rondom de geslachtsdelen, zonder dat er penetratie op volgt. Patrick was heel geduldig en zorgzaam, wat me hielp om meer op mijn gemak te voelen. Het was verassend hoe fijn deze aanrakingen konden zijn zonder de druk."
Patrick's ervaring:
"In deze fase leerde ik veel over wat Lisa prettig vond en wat niet. De communicatie tussen ons werd sterker. We bespraken elke aanraking en ik merkte dat mijn focus op haar plezier en comfort groeide. Het voelde alsof we samen een nieuwe ontdekkingsreis maakten, wat onze band versterkte."
Fase 3: Geleidelijke herintroductie van penetratie
Tijd: 8 weken
Lisa's ervaring:
"Toen we langzaam begonnen met penetratie, was het anders dan voorheen. Er was geen druk om snel verder te gaan, en we namen de tijd om te stoppen als ik ongemak voelde. Door de eerdere fases was ik meer ontspannen, werd ik meer opgewonden, en was ik minder bang voor pijn. De communicatie met Patrick tijdens deze momenten was heel belangrijk. Het was niet altijd pijnvrij, maar dan konden we stoppen en op een andere manier genieten. Penetratie hoefde het doel niet meer te zijn, en dat werkte ontspannend."
Patrick's ervaring:
"Ik zag hoe belangrijk het was om geduldig te zijn en Lisa's signalen te volgen. We gebruikten glijmiddel voor extra comfort en dat maakte een groot verschil. Het voelde goed om te weten dat ik Lisa kon helpen door gewoon te luisteren en rekening te houden met haar gevoelens. Onze seksuele relatie werd veel intiemer en bevredigender."
Resultaat
Lisa's ervaring
"Sensate focus heeft me echt geholpen om de angst voor pijn te verminderen. Het gaf me de ruimte om mijn lichaam opnieuw te ontdekken zonder de druk van penetratie. Ik voel me nu meer ontspannen en geniet weer van onze intimiteit. Het was een lang proces, maar de moeite waard."
Patrick's ervaring
"Voor mij was het een leerzame ervaring. Ik heb geleerd hoe belangrijk communicatie en geduld zijn in onze relatie. Het heeft onze band versterkt en ons seksleven verbeterd. Ik ben blij dat we deze therapie hebben gevolgd."
Streeloefeningen zijn oefeningen waarbij u uw eigen lichaam of dat van uw partner zachtjes aanraakt en streelt, zonder dat seks of een orgasme het doel is. Het gaat om het bewust ervaren van aanraking en het opbouwen van intimiteit. Deze oefeningen worden ook wel sensate focus genoemd en zijn ontwikkeld door Masters en Johnson.
Streeloefeningen zijn geschikt voor iedereen die meer verbinding en intimiteit wil ervaren, maar worden vooral ingezet bij seksuele klachten. Denk aan verminderd verlangen, erectieproblemen, vaginisme, pijn bij het vrijen of prestatieangst. Zowel stellen als alleenstaanden kunnen ermee aan de slag.
Begin in een rustige, warme omgeving waarin u zich op uw gemak voelt. Start met niet-seksuele zones zoals armen, benen, rug en handen. Wissel af in druk, tempo en aanraking. Focus op wat u voelt, niet op wat u moet voelen. Spreek vooraf af dat er geen verwachting is van seks en bouw geleidelijk op.
Een oefening duurt doorgaans 15 tot 30 minuten per persoon. Het volledige programma beslaat meerdere weken, waarin u geleidelijk opbouwt van niet-seksuele naar seksuele aanraking. Neem de tijd en haast u niet — het proces is belangrijker dan het resultaat.
Ja, streeloefeningen zijn zeer effectief bij erectieproblemen die een psychische component hebben, zoals prestatieangst. Door de focus te verschuiven van presteren naar voelen vermindert de druk. Dit kan het natuurlijke erectiemechanisme herstellen. Veel seksuologen zetten streeloefeningen standaard in als onderdeel van de behandeling.
Absoluut. Bij solo streeloefeningen verkent u uw eigen lichaam op een bewuste, niet-doelgerichte manier. U leert welke aanrakingen u prettig vindt, waar u gevoelig bent en hoe uw lichaam reageert. Dit zelfbewustzijn is waardevol voor uw seksuele beleving.
Voor het beste resultaat wordt aangeraden minimaal twee tot drie keer per week te oefenen gedurende zes tot acht weken. Consistentie is belangrijker dan duur — liever drie keer kort per week dan één keer lang. De meeste mensen merken al na enkele weken een verschil in hoe zij aanraking ervaren.